Kış aylarında birçok kişi el ve ayaklarda üşüme şikâyeti yaşıyor. Uzmanlara göre bu durum tesadüf değil; vücudun ısı dengesini koruma mekanizmasıyla doğrudan ilişkili.
Soğuğa karşı hassasiyet kişiden kişiye değişse de, üşümenin ilk olarak el ve ayaklarda hissedilmesinin temel nedenlerinden biri, bu bölgelerin vücudun ısı merkezi kabul edilen karın bölgesine en uzak noktalar olması. Ayrıca el ve ayaklarda ısı üreten büyük kas gruplarının bulunmaması, bu bölgelerin daha hızlı soğumasına yol açıyor.
Ontario’daki Brock Üniversitesi’nde görev yapan araştırmacı Stephen Cheung, el ve ayakların geniş bir ısı kaybı yüzeyine sahip olduğunu belirterek, “Bu bölgelerde ısıyı içeride tutacak doğal bir yalıtım çok az” değerlendirmesinde bulunuyor.
Vücut hayati organları koruyor
Uzmanlara göre soğuk havalarda vücut, hayati organları korumak için kan dolaşımını kalp, beyin ve akciğerler gibi merkezlere yönlendiriyor. Bu süreçte el ve ayaklardaki küçük damarlar daralıyor, kan akışı azalıyor ve ısı kaybı artıyor. Bu durum, vücudun “önce hayati organlar” refleksi olarak tanımlanıyor.
Bazı sağlık sorunları etkili olabilir
Ayak ve el üşümesinin; kansızlık, diyabet, tiroit tembelliği, dolaşım bozukluğu, stres, yüksek tansiyon ve bağışıklık sisteminin zayıflığı gibi durumlarda daha belirgin hale gelebildiği belirtiliyor. Kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve zayıf bireylerde ise kas ve yağ dokusunun daha az olması nedeniyle bu şikâyet daha sık görülüyor.
Aile hekimi uzmanı Dr. Neha Vyas, el ve ayaklardaki soğukluğun ani şekilde ortaya çıkması ya da zamanla artmasının bazı sağlık sorunlarının habercisi olabileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu tür şikâyetlerin kalıcı hale gelmesi durumunda mutlaka bir doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor.